Logotype

Narzędzia

WIARYGODNEGO OSZACOWANIA WZGLĘDNEGO GFR W OPARCIU O STĘŻENIE CYSTATYNY C I KREATYNINY

Oraz obliczenia

BEZWZGLĘDNEGO GFR Z WZGLĘDNEGO GFR

Wprowadzenie

Znajomość współczynnika przesączania kłębuszkowego (GFR) jest niezbędna aby prawidłowo ocenić funkcję nerek pacjenta czy prawidłowo dawkować leki wydalane głównie przez nerki. Znajomość wielkości GFR jest także istotna przed badaniem z podaniem środka kontrastowego, ponieważ, identyfikuje pacjentów zwiększonego ryzyka nefropatii pokontrastowej – contrast induced nephropathy, CIN. GFR może być oceniany metodami klirensowymi z podaniem substancji egzogennych, w tym izotopów promieniotwórczych, takimi jak: pomiar nerkowego klirensu inuliny, 51Cr-EDTA lub iothalamatu, lub poprzez pomiar osoczowego klirensu ioheksolu lub 51Cr-EDTA1,2. Takie procedury są drogie, długotrwałe i nie całkowicie wolne od ryzyka dla pacjenta. Dlatego też zasugerowano do oszacowania GFR stosowanie równań opartych na stężeniu cystatyny C lub kreatyniny. Ta strona prezentuje prostą strategię w celu uzyskania najlepszego szacunku GFR z zastosowaniem równań uwzględniających stężenie cystatyny C i/lub kreatyniny zmierzonymi wystandaryzowanymi metodami opartymi na międzynarodowych standardach3-7. W szczególności zaleca się stosowanie równania CAPA-6 uwzględniającego stężenie cystatyny C oraz równanie LM-Rev7,8 oparte na stężeniu kreatyniny. Średnia z obliczonych wartości GFR w oparciu o stężenie cystatyny C oraz kreatyniny w sposób najbardziej wiarygodny oszacowuje rzeczywistą GFR u osób dorosłych3-5. Dla oceny GFR u dzieci najlepiej jest zastosować tylko równanie oparte na stężeniu cystatyny C6.

Wiarygodne oszacowanie względnej wartości GFR

Stężenie cystatyny C w osoczu/surowicy jest względnie niezależne od budowy ciała stąd też zastosowanie prostych równań opierających się na stężeniu cystatyny C i wieku do oszacowania GFR, wydaje się być użytecznym narzędziem zarówno dla dzieci jak i dorosłych6.

Stężenie kreatyniny w osoczu/surowicy, poza GFR, silnie zależy od masy mięśniowej człowieka. Znajomość wieku i płci pacjenta pozwala na obliczenie średniej masy mięśniowej dla tej płci i danego wieku dlatego też te dane są dodatkowo używane przy zastosowaniu równania szacującego GFR na podstawie stężenia kreatyniny7.

Dla większości populacji dorosłych pacjentów, średnia z dwóch szacunków GFR, względny GFRCC+kreat jest najlepszym oszacowaniem a jego niezawodność może być sprawdzona poprzez sprawdzenie dwóch odrębnych wyników3-5. W przypadku dzieci najlepszym sposobem na oszacowanie GFR jest zastosowanie równania opartego na stężeniu cystatyny C6.

Optymalna ocena wyników3

Jeśli, dla osoby dorosłej, GFR oszacowany przez równanie oparte na stężeniu cystatyny C zgadza się z wynikiem GFR oszacowanym na podstawie stężenia kreatyniny wtedy nie jest konieczna weryfikacja GFR przy pomocy innych metod klirensowych lub izotopowych). GFR przedstawia się wtedy jako wartość reprezentującą średnią dwóch szacowanych wartości - względny GFRCC+kreat.

Jeżeli GFR oszacowany na podstawie równania opartego na stężeniu cystatyny C-i równania opartego na stężeniu kreatyniny nie zgadzają się, to należy wtedy przeprowadzić ocenę kliniczną pacjenta.

Jeśli masa mięśniowa pacjenta odbiega znacznie od tego z jego kategorii wiekowej czy płci (np. z powodu paraliżu, unieruchomienia, anoreksji czy znacznej masy mięśniowej) lub jeśli pacjent niedawno spożywał gotowane mięso lub lek wpływający na cewkowe wydalanie kreatyniny to należy stosować wzór na obliczenie GFR oparty wyłącznie na stężeniu cystatyny C9-13.

W przypadku kiedy pacjent jest leczony doustnie lub domięśniowo glikokortykoidami wówczas w jej/jego organizmie jest znacznie zwiększona synteza cystatyny C. Wtedy należy stosować do szacowania GFR równanie oparte wyłącznie na stężeniu kreatyniny (+ wiek i płeć)14.

W przypadku dorosłych pacjentów, którzy nie należą do żadnej z powyżej wspomnianych kategorii, może być konieczna ocena GFR metodami klirensowymi. W nadczynności tarczycy stężenie cystatyny C wzrasta natomiast stężenie kreatyniny spada bez odpowiednich zmian w GFR15.

Przedstawione na stronie narzędzia do obliczania GFR opierają się na równaniu opartym na stężeniu cystatyny C zgodnie z danymi w pozycji 6 piśmiennictwa (równanie CAPA) i równaniu bazującym na stężeniu kreatyniny zgodnie z danymi z pozycji 7 i 8 piśmiennictwa (równanie LM-Rev) .

Obliczanie bezwzględnego GFR z względnego GFR

Do zbadania funkcji nerek pacjenta stosuje się „względny współczynnik filtracji kłębuszkowej” (względny GFR) który wyrażany jest w jednostce "mL·min-1·(1.73m2)-1” lub często jako "mL/min/1.73 sqm”.

Względny GFR jest zatem znormalizowany do pewnej powierzchni ciała co pozwala na zastosowanie praktycznie takich samych wartości referencyjnych dla kobiet i mężczyzn, dorosłych i dzieci. Względny GFR pacjenta jest również odpowiednio niezależny od jego/jej rzeczywistej powierzchni ciała. Względny GFR jest odpowiedni do oceny i monitorowania funkcji nerek pacjenta. Ale jeśli trzeba podać prawidłową dawkę leku głównie wydalanego przez nerki czy też przed badaniem z podaniem środka kontrastowego zidentyfikować pacjentów zwiększonego ryzyka nefropatii pokontrastowej wtedy niezbędna jest znajomość bezwzględnego GFR (mL/min) pacjenta. Przedstawione równania pozwalają na oszacowanie względnego GFR (zakładka ”Względny GFR”). Podane w zakładce ”Bezwzględny GFR”narzędzie umożliwia w łatwy sposób obliczenie bezwzględnego GFR (mL/min) pacjenta z jego względnego GFR (mL · min-1·(1.73 m2)-1), masy ciała i wzrostu. Wzór DuBois i DuBois zastosowano do oszacowania powierzchni ciała16.

  1. Soveri I, Berg U, Björk J, Elinder CG, Grubb A, Mejare I, Sterner G, Bäck SE on behalf of the SBU review group. Measuring GFR: A Systematic Review. Am J Kidney Dis 2014. In press. DOI: http://dx.doi.org/10.1053/j.ajkd.2014.04.010
  2. Methods to estimate and measure renal function. SBU 2013. A systematic review.
  3. Grubb A. Non-invasive estimation of glomerular filtration rate (GFR). The Lund model: Simultaneous use of cystatin C- and creatinine-based GFR-prediction equations, clinical data and an internal quality check. Scand J Clin Lab Invest, 2010; 70: 65 - 70
  4. Nyman U, Grubb A, Sterner G, Björk J: Different equations to combine creatinine and cystatin C to predict GFR. Arithmetic mean of existing equations performs as well as complex combinations. Scand J Clin Lab Invest 2009; 69: 619-627.
  5. Grubb A, Nyman U, Björk, J: Improved estimation of glomerular filtration rate (GFR) by comparison of eGFRcystatin C and eGFRcreatinine. Scand J Clin Lab Invest 2012; 72: 73-77.
  6. Grubb A, Horio M, Hansson LO, Björk J, Nyman U, Flodin M, Larssson A, Bökenkamp A, Yasuda Y, Blufpand H, Lindström V, Zegers I, Althaus H, Blirup-Jensen S, Itoh Y, Sjöström P, Nordin G, Christensson A, Klima H, Sunde K, Hjort-Christensen P, Armbruster D, Ferrero C: Generation of a new cystatin C-based estimating equation for glomerular filtration rate using seven assays standardized to the international calibrator. Clin Chem 2014; 60: 974 - 986 + unpublished observations
  7. Björk J, Grubb A, Sterner G, Nyman U: Revised equations for estimating glomerular filtration rate based on the Lund-Malmö study cohort. Scand J Clin Lab Invest 2011; 71: 232-239.
  8. Nyman U, Grubb A, Larsson A, Hansson L-O, Flodin M, Nordin G, Lindström V, Björk J: The revised Lund-Malmö GFR estimating equation outperforms MDRD and CKD-EPI across GFR, age and BMI intervals in a large Swedish population. Clin Chem Lab Med 2014; 52: 815-824. DOI: 10.1515/cclm-2013-0741
  9. Thomassen SA, Johannesen IL, Erlandsen EJ, Abrahamsen J, Randers E. Serum cystatin C as a marker of the renal function in patients with spinal cord injury. Spinal Cord 2002; 40:524-8.
  10. Viollet L, Gailey S, Thornton DJ, Friedman NR, Flanigan KM, Mahan JD, Mendell JR. Utility of cystatin C to monitor renal function in Duchenne muscular dystrophy. Muscle Nerve 2009;40:438–42
  11. Preiss DJ, Godber IM, Lamb EJ, Dalton RN, Gunn IR. The influence of a cooked-meat meal on estimated glomerular filtration rate. Ann Clin Biochem 2007;44:35– 42.
  12. Tangri N, Stevens LA, Schmid CH, Zhang YL, Beck GJ, Greene T, Coresh J, Levey AS. Changes in dietary protein intake has no effect on serum cystatin C levels independent of the glomerular filtration rate. Kidney Int 2011;79:471–7.
  13. Blackwood WS, Maudgal DP, Pickard RG, Lawrence D, Northfield TC. Cimetidine in duodenal ulcer. Controlled trial. Lancet 1976;2:174–6.
  14. Risch L, Herklotz R, Blumberg A, Huber AR. Effects of glucocorticoid immunosuppression on serum cystatin C concentrations in renal transplant patients. Clin Chem 2001; 47:2055-2059.
  15. Karawajczyk M, Ramklint M, Larsson A. Reduced cystatin C-estimated GFR and increased creatinine-estimated GFR in comparison with iohexol-estimated GFR in a hyperthyroid patient: A case report. J Med Case Reports 2008; 2:66.
  16. DuBois D, DuBois EF. A formula to estimate the approximate surface area if height and weight be known. Arch Intern Medicine. 1916; 17:863-871.

Wiarygodne oszacowanie względnej wartości GFR

µmol/L mg/dL

Nieznany Mężczyzna Kobieta




Obliczanie bezwzględnego GFR z względnego GFR

a mL/min/1.73 m2